Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
piątek, 23 czerwca 2017, 174 dzień roku
imieniny Albina, Wandy, Zenona
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
INFO 24:
Wiadomości z Polski     |     Wiadomości ze Świata     |     Rozkład PKP     |     Rozkład PKS     |     Rozkład lotów     |     Kursy walut     |     Giełda     |     Lotto     |     Pogoda     |     
Znajdujesz się w: start > Historia > Z kart historii
Monitor Polski
Dziennik Ustaw
Elektroniczny Dziennik Urzędowy
Państwowa Komisja Wyborcza
Wrota Podlasia
Mapa dojazdu
Foto galeria
Linki
Multimedia

Z kart historii

 

Gmina Szypliszki północny fragment Suwalszczyzny. Malowniczo położona, budzi zainteresowanie tak pod względem turystycznym jak i gospodarczym.

Dzieje ziemi szypliszkowskiej są nierozerwalnie związane z dziejami całej Suwalszczyzny i Litwy Kowieńskiej. Do końca XIII wieku tereny te zamieszkiwali Jaćwingowie- ludność należąca do bałtyjskiej grupy językowej. Śladem pobytu Jaćwingów na naszym terenie jest góra w Jeglińcu, na której wznosiło się potężne grodzisko.

Po całkowitym wyniszczeniu Jaćwingów przez Zakon Krzyżacki w 1283r. ziemie te były kilkakrotnie dzielone między Krzyżaków i Wielkie Księstwo Litewskie ( 1398r. - traktat na wyspie Salim, 1402r. - traktat w Malborku, 1422r. - traktat Melmeński) i ostatecznie przeszły w ręce Litwinów. Przydzielono je do województwa trockiego. Interesujące nas ziemie pokrywał las należący do puszczy Mereckiej. Władysław Jagiełło i następcy polskiego tronu zachowali sobie prawo polowań, gdyż lasy te były bardzo bogate w zwierzynę.

W XV i XVI wieku zaczęto przeprowadzać kolonizację puszcz pojaćwieskich. Zaczęły powstawać pierwsze ostępy czyli osady, a później wsie. Prawdopodobnie jednymi z pierwszych były Szypliszki ( Siepliszki) i Postawelek, o których pierwsza wzmianka pochodzi z 1642 roku ( napisano, że przeważała tu ludność litewska ). Co do pochodzenia nazw, zdania są podzielone i nie określone zostało skąd nazwa się wzięła i co oznacza. Na tereny Suwalszczyzny, a zatem i naszej gminy, zaczęła napływać ludność z Białorusi, Ukrainy, a także ludność z nadniemeńskich dworów. Osiedlili się na terenie całej dzisiejszej Suwalszczyzny. Na naszym terenie powstały wtedy Becejły, Białobłota, Szelmentka i Kupowo. Po trzecim rozbiorze Polski ziemie naszych przodków przydzielono do zaboru rosyjskiego. Rząd carski dokonał podziału administracyjnego i ostatecznie przeszły one do Guberni Suwalskiej, którą później w latach I wojny światowej włączono do guberni Grodzieńskiej.

Przed powstaniem listopadowym, rząd rosyjski wybudował ważną pod względem strategicznym szosę z Warszawy przez Kowno do Petersburga (obecnie droga krajowa Nr 8) W miejscu, gdzie przecięła ona trakt Sejny- Wiżajny powstał koło wsi Szypliszki duży budynek, gdzie mieściła się stacja pocztowa wraz ze stajniami, dalej odwach ( tymczasowe więzienie ), gorzelnia, zajazd i kilka sklepów. W 1812r. Powstała w Szypliszkach szkoła. Jej nauczycielem był Aleksander Simiński z Sieradza. Po 1831 roku język polski ze szkoły usunięto. Kilka kilometrów na północny- wschód od Szypliszk leżą trzy wsie, których nazwy mają swoją historię. Powstały one na miejscu skonfiskowanych przez Rosjan majątków i osadzeniu tu byłych żołnierzy rosyjskich. Z wdzięczności dla carów, przy gorliwym poparciu ówczesnych władz administracyjnych, osadnicy nazwali swoje wsie: Romaniuki Stare i Nowe( od nazwiska carskiego Romanów) oraz Mikołajówka i Aleksandrówka. W celu zrusyfikowania ludności polskiej we wsiach, władze dostarczyły książeczki do nabożeństwa drukowane literami nie łacińskimi lecz rosyjskimi. Do niedawna jeszcze można było znaleźć u starszego pokolenia te “zabytki” polityki rosyjskiej na Suwalszczyźnie.

Ludność żyła w skrajnej biedzie, panował głód, do tego ciągłe nękanie przez zaborcę. Sytuacja ta sprawiła, że tutejsza ludność masowo wzięła udział w powstaniu styczniowym w 1863r. Wielu zginęło, wielu zostało wziętych do niewoli i zesłanych na Syberię. Tutejsze lasy były dobrym schronieniem dla powstańców i odbyło się tutaj kilka potyczek. W lesie Krzywólka- Becejły pozostała jako pamiątka z dziejów- mogiła powstańcza.

Po 1863 roku skonfiskowano również majątek Zaboryszki. Rząd polski przejął go po zaborcach i rozparcelował między osadników wojskowych i ludność cywilną. W Zaboryszkach przez długie lata mieścił się Zarząd Gminy. Najbliższe okolice Zaboryszk pokrywają lasy. W uroczysku Pokomsze znajduje się jedyny w całym nadleśnictwie Puńsk 350- letni dąb- pomnik przyrody. Legenda głosi, że w lesie w okolicy Zaboryszk znajduje się “okrągłe bagienko”, w którym to podobno zatopiono przeogromne skarby i duże ilości broni powstańczej. Druga legenda mówi o Gerlachu- właścicielu majątku Zaboryszki, którego grób znajduje się na wysokiej zalesionej górze, zwanej Górą Gerlacha.

Klimat i polodowcowe gleby, a także duża lesistość i obfitość jezior określały charakter i styl życia mieszkańców wsi. Także warunki historyczne ukształtowały wiele zajęć, obrzędów i zwyczajów ludności wiejskiej, które i dziś mają swoją kontynuację. Osadnictwo pojaćwieskie i popowstaniowe, a także wojny spowodowały, że na terenie przygranicznych wsi zamieszkuje ludność polska i litewska. Cała Suwalszczyzna w tym gmina Szypliszki i Litwa Kowieńska stanowiły jeden okrąg administracyjny aż do 1919 roku. Rolnictwo na tym terenie było prymitywne i ciężko było chłopom wyżywić rodziny z małych poletek. Dlatego też wielu zajmowało się drobnym rzemiosłem: ciesielstwo, stolarstwo, kowalstwo, wyrób naczyń drewnianych i glinianych. Kobiety natomiast przędły len, konopie i wełnę, tkały gobeliny, ręczniki, narzuty, ale przede wszystkim tkaniny ogólnego użytku: na ubranie, koszule, pościel itp. Umiejętności te przechodziły z pokolenia na pokolenie i jeszcze dziś mieszkają we wsiach kobiety wykonujące piękne i kolorowe wyroby będące przykładem sztuki ludowej sięgającej swymi korzeniami daleko w przeszłość.

Po I wojnie światowej 8 grudnia 1919 roku koalicja wytyczyła granicę przez byłą Gubernię Suwalską. Przebiegała ona prawie tak jak dziś, za Szypliszkami i Puńskiem. Podczas wojny polsko- bolszewickiej Litwa zajęła Suwalszczyznę i granica na chwilę “zniknęła”. Po klęsce sowietów w 1920 roku wyparto z Polski Litwinów i granica powróciła.8 października 1920 roku podpisano ugodę suwalską i w ten sposób Suwalszczyzna i Litwa Kowieńska zostały rozdzielone, aż po dzień dzisiejszy. Część ludności polskiej pozostała na zawsze na Litwie, a Litwini w Polsce.

W roku 1934 powstało w Suwałkach koło szybowcowe założone przez rtm T. Roykewicza i dr med W. Żbikowskiego. Koło to osiedliło się nad jeziorem Szelment Wielki u podnóża Góry Jesionowej, na górze natomiast powstało pierwsze w północnej Polsce szybowisko. Koło posiadało pierwszą w Polsce podoficerską sekcję szybowcową i przeszło 1000 członków. Na szybowisku szkolili się uczniowie kat. A i B, prowadząc jednocześnie prace przygotowawcze do szkolenia kat. C oraz uprawnienia wodo szybownictwa. Zarząd Koła przystąpił do budowy dużego i nowoczesnego schroniska oraz przystani na łodzie i żaglówki, wybudowano także nowoczesny hangar na 18 maszyn. Działalność koła przerwała wojna we wrześniu 1939 roku. Po wojnie pozostałe po kole obiekty zostały wykorzystane do celów Turystycznych. Obecnie mieści się tam ośrodek wypoczynkowy “Szelment”.

UG Szypliszki
Mapa zagrożeń
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
23 czerwca 2017
piątek
174 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    
imieniny
Albina, Wandy, Zenona
cu wrota podlasia
Elektroniczna Skrzynka Podawcza - ePUAP
Gospodarka odpadami
Subskrypcja
Jeżeli chcesz być informowany o aktualnościach w serwisie, podaj swój adres e-mail.
Subskrypcja - dopisz - wypisz
CEIDG Baner
Banner RPO
ODR Szepietowo
Goście online
Licznik odwiedzin:
0483264
Dzisiaj:
62
Gości on-line:
2
Twoje IP:
54.81.130.86
Urząd Gminy Szypliszki, ul.Suwalska 21, 16-411 Szypliszki, pow. suwalski, woj. podlaskie
tel.: +48 87 565 90 40, email: ug_szypliszki@pro.onet.pl, http://www.szypliszki.pl
NIP: 844-11-11-684
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI